Eriks boekenlijstje 2019

Eriks boekenlijstje 2019

Erik Devogelaere
Erik Devogelaere
630,00
16 mensen steunen deze actie.
Deze actie is 118 dagen afgelopen.

Hier zijn we weer met ons jaarlijks narcistisch mini-project: de tien beste boeken van 2019.

Ik schrok bij de top-25 in de Morgen. Er stond nauwelijks een boek in dat ik kende, laat staan gelezen heb. Dan maar het lijstje op de VRT-site. Oef, die boeken deden een belletje rinkelen en een flink deel las ik ook. Het niveau van De Morgen, wat dat dan ook moge zijn, beste lezer, moet je dus niet verwachten.

Mag ik je even plagen? Sommige mensen zeggen dat ze nauwelijks tijd hebben om te lezen. Dit argument geldt m.i. enkel voor ouders met jonge kinderen. Want: stel je leest 25 bladzijden per dag (dat is een half uur, maximum drie kwartier). 360 leesdagen per jaar (de overige 5 dagen wandel je door een Noors bos of heb je een kater of ben je tot ’s avonds laat aan het behangen).
Dat maakt 9.000 bladzijden op een jaar. Gemiddeld boek telt 300 bladzijden. Dus las je 30 boeken in 2019. Top. Wat een leuk en boeiend leven.

Hoe werkt het lijstje? Zelfde principe als voorgaande jaren. Per 30 euro gift van jullie verschijnt een boek op deze pagina. Niet automatisch, ik moet de tekst er telkens zelf inplakken. We beginnen op nummer 10 en na 300 euro verschijnt boek nummer 1.
Vanaf 40 euro gift ontvang je volgend jaar een fiscaal attest (waarmee je 45% van dat bedrag terugkrijgt).

Elk boek krijgt een beetje commentaar. Dat klinkt erudieter dan het is. Op die manier kan je zelf ook aanvoelen of het boek iets voor jou zou zijn of net helemaal niet.
Zo merkte ik dit jaar dat boeken die erg poëtisch zijn me niet meer kunnen bekoren, hoe mooi ze ongetwijfeld ook geformuleerd zijn. Denk aan ‘Op aarde schitteren we even’ van de jonge Amerikaanse Vietnamees Ocean Vuong. Of aan Max Porter ‘Verdriet is het ding met veren’.

Een paar ontgoochelingen die het lijstje niet gehaald hebben. ‘Otmars zonen’ van Peter Buwalda komt niet tot aan de knieën van zijn eersteling ‘Bonita avenue’. De hype (Obama is fan) rond Colson Whitehead’s ‘De ondergrondse spoorweg’ heb ik ook niet gesnapt.

‘Serotonine’ van Michel Houellebecq en ‘Machines zoals ik’ van Ian McEwan staan er ook niet in. Goede boeken, maar omdat ik het zo’n fantastische schrijvers vind lagen de verwachtingen hoger, en dan voel je tijdens het lezen toch een beetje een net-niet-gevoel.

10.Een ongewoon huwelijk – Tayari Jones
Ik heb het een beetje gehad met the American novel. Kreeg het niet warm of koud van ‘Club Mars’ van Rachel Kushner. Maar Jones schreef een mooi boek. Hoe evolueert een relatie als een partner na x-jaren in de gevangenis weer vrij komt (zoals 98% van de gevangenen ooit doen)? Wat schiet er nog over na zovele jaren? Kan je de draad weer opnemen, zelfs al is er veel gebeurd in het hoofd van de ene en in de realiteit van de ander?

9.Chloe Benjamin – De onsterfelijken en David Nicholls – Eerste liefde
Soms wil je gewoon een vlot leesbaar boek, met een goed verhaal en een leuk uitgangspunt. Een boek zoals ‘Eerste liefde’ van David Nicholls. Wie heeft er geen eerste liefde gekend, dus herkenbaarheid troef. Wat schrijft Nicholls toch gemakkelijk.

Of ‘De onsterfelijken’ van Chloe Benjamin. Hoe verloopt je leven als een waarzegster tegen jou en tegen je drie broers en zussen zegt welke dag ieder van jullie zal sterven. Je houdt daar toch geen rekening mee? Of toch? Een boek voor op het terras in dat kleine huurhuisje in de Auvergne. Laat me even gerust: ik lees.

8.Bart De Wever – Over identiteit
Klein beetje tegen de schenen trappen van de meeste mensen in mijn (werk)omgeving.
Ik vind namelijk dat Bart De Wever interessante zaken te zeggen heeft over identiteit en natievorming. Al ben ik het zeker niet met alles eens wat hij zegt in dit boekje, en heeft hij te weinig visie over hoe zijn ideale maatschappij toch dynamisch zal moeten zijn.
Mij intrigeert het gebrek aan nuance in bijna elk gesprek over nationalisme. Je bent daar blijkbaar absoluut tegen of krampachtig voor. Ik voel mezelf in de eerste plaats Vlaming, en zelfs dat klinkt al verdacht vandaag. Is het dan toch vooral een kwestie van emoties, en kan je over identiteit niet rationeel discussiëren? Het blijft me boeien.

‘Exodus’ van Paul Collier (bedankt Luuk voor de tip) heeft het over de gevolgen van migratie, een thema met raakvlakken aan identiteit. Hij heeft geen pasklare oplossingen. Bij trage migratie wint iedereen: de immigrant, het thuisland en het gastland. Grote groepen migranten uit een bepaald land versnellen migratie uit dat land. En dan zijn de sociale kosten, zeker in Europa, hoog. Interessant en genuanceerd.

7.Jane Harper – Verlaten
Zijn jullie ze ook zo beu, de ‘literaire’ thrillers waar een getormenteerde inspecteur jacht maakt op een seriemoordenaar, of na 150 pagina’s de seriemoordenaar op de inspecteur, waarbij de trauma’s van de (meer en meer vrouwelijke) inspecteur minstens even erg zijn als die van de seriemoordenaar. En het daaropvolgende boek gaat dan gewoon verder met dezelfde inspecteur en de helft van dat tweede boek krijgen we te lezen wat er in het vorige boek gebeurde. Geeuw.

Niet zo bij de frisse boeken van Jane Harper. ‘Verlaten’ is een alleenstaand verhaal, zonder inspecteur, met gewone mensen (waar dan toch weer een hoek af blijkt). Speelt zich af in de Australische woestijn. Gelezen toen we in september op bezoek waren bij onze dochter in het ….. Australische regenwoud. Dat helpt qua inleving.

Ook de laatste van Nicci French (‘Huis vol leugens’) zit terug in de goede vibe (na die vreselijk saaie Frieda Klein-reeks), al is het scenario beetje vergezocht. Ruim jij het appartement mooi op nadat je daar je net je minnaar dood hebt aangetroffen? Ik meestal niet.

6.Jaap Robben – Zomervacht
Voor mij geen Connie Palmen of de latere Adriaan Van Dis. Staren naar je navelbuik en daar een boek over schrijven. Maar Zomervacht, ook uit Nederland, is geweldig. De zelfkant van de maatschappij (het mooie woord ‘zelfkant’ komt van de zijkant van de geweven stof waar de patronen minder mooi zijn, las ik net op Wikipedia) rustig beschreven. Geen idee of het realistisch is, maar beklijvend is het verhaal wel over een jongen, zijn minder intelligente broer en hun vader.

Ook graag gelezen en ook Nederlands: ‘Jij bent van mij’ van Peter Middeldorp over een boer die een jonge vrouw verkracht en jaren met dat geheim rondloopt.

5.Erich Maria Remarque – Arc de Triomphe
Iedereen kent zijn ‘Van het Westelijk front geen nieuws’. Hoog in mijn tijdloze favorietenlijst.
Arc de Triomphe vertelt het prachtige verhaal van een uit Duitsland gevluchte arts in het Parijs van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Geschreven in 1945. Ik had een versie in oude spelling van mijn grootvader, en kocht een mooi uitgegeven nieuwe versie (met een rood leeslint, top). Voor wie van Parijs houdt, en wie doet dat niet.

4.Joel De Ceulaer - Hoera, de democratie is niet perfect
Wat een heerlijk optimistisch boek. Volgens De Ceulaer zijn er altijd grote politieke meningsverschillen geweest en zullen die er ook blijven, dus doe niet zo dramatisch vandaag over de staat van de democratie. Debat en meerderheidsbeslissingen maken net de sterkte van de democratie uit. Zolang er maar ook een sterke rechtstaat is om minderheden en het individu te beschermen. Hij waarschuwt m.i. terecht voor alle mensen – links of rechts – die vinden dat we de besluitvorming beter zouden overlaten aan specialisten, of nog erger, door het lot aangeduide burgers, die mogen beslissen wat goed is voor ons.

Ook vlot geschreven, maar toch trapje lager: ‘De meeste mensen deugen’ van Rutger Bregman.
Sociale psychologie was het meest boeiende vak dat ik aan de KULeuven volgde. Dus als Bregman veel van die furore makende studies uit de jaren 60 en 70, die de mens niet van zijn mooiste kant toonden (de Milgram experimenten voorop (je weet wel, mensen dienen zonder veel tegenwind zware elektroshocks toe aan proefpersonen die fout antwoorden)) onderuit haalt wegens niet wetenschappelijk, dan is dat best interessant, maar zo snel ben ik niet overtuigd.

3.Jonathan Safran Foer – Extreem luid en ongelooflijk dichtbij
Velen kennen dit boek uit 2005. Ik heb altijd gedacht dat ik het gelezen had, niet dus. Weer een verhaal vanuit het standpunt van een jongetje, ik begon er met frisse tegenzin aan. Man, wat een mooi boek is dit. Hartverscheurend. Weet je nog dat ik vorig jaar zo wild was van ‘Tender Bar’ van Moehringer, ook over de naweeën van 9/11? Dit is even mooi.

2.Normale mensen – Sally Rooney
Door velen de hemel ingeschreven, deze Ierse jonge schrijfster. Als zij de stem is van haar generatie, dan mag ze nog veel zeggen. En is er eigenlijk niet zoveel veranderd sinds de tijd dat ik een twintiger was. Nog altijd zijn relaties en vriendschappen zoektochten naar herkenning en continuïteit. En later terugblikken op hoe het was en waarom. Dat laatste kan Rooney natuurlijk nog niet want ze is zelf nog maar 28, maar ze schrijft zo puur, echt en herkenbaar. Leesplezier.
Snel daarna ook haar eerder debuut ‘Gesprekken met vrienden’ gelezen. Ook de moeite.

1.Ilja Leonard Pfeijffer – Grand Hotel Europa
Ja, verrassend is dit helemaal niet. Overal uitgebreid bewierookt. Dus niets meer aan toe te voegen. Het was heerlijk om tijdens de lunch met de Rikolto-collega’s die ook al eens een boek lezen, stukken na te vertellen en het leesplezier te herkennen. Het is lang geleden dat ik mezelf midden in de nacht hoorde lachen om een passage. De toekomst van Europa is haar verleden. Is dat erg?

Met deze nummer 1 eindigt logischerwijs het lijstje. Bedankt aan alle donateurs en mensen die op een andere manier Rikolto steunen. Volgend jaar een nieuwe lijst. Suggesties van harte welkom!

Wie steunt deze actie?

Deze actie is 118 dagen afgelopen.